गडचांदूर प्रदूषणविरोधी नागरिक सभा संपन्न..

गडचांदूर प्रदूषणविरोधी नागरिक सभा संपन्न…

माणिकगड सिमेंट कंपनी विरोधात संघर्ष समिती तर्फे शहर एकवटले (अल्ट्राटेक)

कोरपना प्रतिनिधी
गडचांदूर शहरात वाढत्या धूळकण व दुर्गंधीमुळे नागरिकांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर गडचांदूर प्रदूषण त्रस्त संघर्ष समितीच्या वतीने आयोजित सभेत विविध स्तरांवरील नागरिकांनी आपली मते स्पष्ट आणि ठामपणे मांडली. खाली प्रत्येक वक्त्याचे विस्तृत मतप्रदर्शन दिले आहे.

हंसराज चौधरी (संचालन)
सभेचे संचालन करताना त्यांनी विषयाची गांभीर्यपूर्ण पार्श्वभूमी मांडली. “ही केवळ तक्रारींची सभा नसून शहराच्या अस्तित्वाचा प्रश्न आहे,” असे सांगत त्यांनी सर्वांना संयमाने पण ठाम भूमिका घेण्याचे आवाहन केले. आंदोलनाची दिशा सकारात्मक आणि संघटित राहावी, यावर त्यांनी भर दिला.

धनंजय छाजेड (प्रास्ताविक)
प्रास्ताविकात त्यांनी राजकारण बाजूला ठेवून सर्वांनी एकत्र येण्याची गरज अधोरेखित केली. “धूळ आणि दुर्गंधी पक्ष पाहून येत नाही; त्यामुळे या प्रश्नावर सर्वपक्षीय एकजूट आवश्यक आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले. नागरिकांचा प्रश्न हा सर्वोच्च असून राजकीय मतभेद दुय्यम आहेत, असे त्यांनी सांगितले.

डॉ. सुनील बिडवाईक
१९९४ मधील परिस्थिती आणि आजची परिस्थिती यांची तुलना करत त्यांनी प्रदूषणातील वाढ स्पष्ट केली. पूर्वी हवा तुलनेने स्वच्छ होती; मात्र सध्या धुळीचे प्रमाण लक्षणीय वाढले असून श्वसनविकार वाढल्याचे त्यांनी सांगितले. औद्योगिक वाढ झाली, पण पर्यावरणीय नियंत्रणात तितकीच वाढ झाली का, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला.

संतोष महाडोळे
काँग्रेस पक्षाचा शहर अध्यक्ष म्हणून त्यांनी या आंदोलनाला समर्थन जाहीर केले. “हा राजकीय लढा नसून जनतेच्या आरोग्याचा लढा आहे,” असे सांगत त्यांनी पक्षीय पातळीवर सहकार्य देण्याचे आश्वासन दिले.

विक्रम येरणे
विविध आजारांनी नागरिक त्रस्त असल्याचे त्यांनी सांगितले. खोकला, श्वास घेण्यास त्रास, डोळ्यांची जळजळ यांसारख्या समस्या वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. नागरिकांच्या आरोग्याची किंमत कोण भरणार, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.

प्रशांत चटप
डंपिंग यार्ड तात्काळ बंद करण्याची मागणी त्यांनी केली. MPCB अधिकाऱ्यांनी आपली जबाबदारी पार पाडली का, याचा जाब विचारला पाहिजे, असे ते म्हणाले. मंत्रालय स्तरावर पाठपुरावा करून प्रशासकीय दडपण वाढवावे, असेही त्यांनी सुचवले.

डॉ. हेमचंद दुधगवळी
शांततेच्या मार्गाने अनेक प्रयत्न झाले, मात्र परिणाम दिसत नाहीत, असे त्यांनी सांगितले. शहरव्यापी बंद किंवा तीव्र आंदोलनाचा इशारा देत “आता उद्रेक अपरिहार्य ठरू शकतो,” असे स्पष्ट केले.

प्रफुल्ल मालेकर
सर्वसामान्य नागरिक म्हणून प्रत्येकाने सहभाग देणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. आंदोलन काही मोजक्या लोकांचे नसून सर्वांचे असावे, असे त्यांनी नमूद केले.

विक्की पोटदुखे
डंपिंग यार्डची NOC कोणी दिली, याबाबत माहितीच्या अधिकारातही माहिती मिळत नसल्याची खंत त्यांनी व्यक्त केली. पारदर्शकतेचा अभाव हा संशय निर्माण करणारा आहे, असे त्यांनी सांगितले.

सौ. शीतल धोटे (नगरसेविका)
लोकांनी निवडून दिल्याने आपले कर्तव्य पार पाडणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. नगराध्यक्ष आणि सर्व नगरसेवकांनी स्पष्ट भूमिका घ्यावी, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली.

मधुकर चुनारकर
जैवविविधतेला गंभीर धोका निर्माण झाल्याचे त्यांनी नमूद केले. झाडांची वाढ खुंटणे, पक्ष्यांची संख्या कमी होणे यांसारखे परिणाम दिसत असल्याचे त्यांनी सांगितले.

अर्चना मोरे (नगरसेविका)
हा सामाजिक लढा असून महिलांचा मोठ्या प्रमाणात सहभाग आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. धुळीमुळे झाडांवर इतका थर बसतो की भाजीत कढीपत्ता वापरणे कठीण झाले आहे, असे उदाहरण त्यांनी दिले.

शेख ख्वाजा भाई
कायद्याचे उल्लंघन टाळून शांततेच्या मार्गाने आंदोलन करावे, असा सल्ला त्यांनी दिला. गुन्हे दाखल होऊ नयेत याची काळजी घ्यावी, असे त्यांनी सांगितले.

अनंत रासेकर
AQI मोजणीसाठी ४–५ ठिकाणी यंत्रणा बसवावी, अशी मागणी त्यांनी केली. कंपनीचा दावा की धूळ राष्ट्रीय महामार्गाची आहे, याची वैज्ञानिक चाचणी व्हावी, असे त्यांनी सुचवले.

सौ. स्मिता विरुटकर
“आमची मुले सिमेंटचे कण खात आहेत,” असे भावनिक विधान करत त्यांनी महिलांचा सहभाग वाढवण्याचे आवाहन केले.

डॉ. प्रवीण लोणगाडगे
डॉ. लोणगाडगे यांनी स्पष्ट केले की, “हे आंदोलन कोणत्याही व्यक्तीविरोधात किंवा स्थानिक राजकीय गटांविरोधात नाही. हा संघर्ष केवळ कंपनीविरोधात आहे.” त्यांनी सांगितले की, शहरात तणावाचे वातावरण निर्माण होऊ नये म्हणून सर्वांनी एकत्र बसून तथ्याधारित चर्चा करावी. तांत्रिक अहवाल, प्रदूषण मोजमाप, आरोग्य आकडेवारी यांचा आधार घेऊन कंपनीसमोर ठोस मुद्दे ठेवले पाहिजेत. फक्त घोषणाबाजी करून प्रश्न सुटणार नाही; तर ठोस अंमलबजावणी यंत्रणा उभी करावी लागेल, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.

डॉ. भूषण मोरे
डॉ. मोरे यांनी सिमेंट प्रदूषणाचे वैद्यकीय परिणाम सविस्तर मांडले. हवेत असणारे सूक्ष्म कण (PM 2.5, PM 10) फुफ्फुसांमध्ये जाऊन दीर्घकालीन श्वसनविकार निर्माण करतात. सतत दुर्गंधीमुळे मानसिक तणाव, डोकेदुखी, चिडचिड वाढते. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “लंग कॅन्सर, हृदयविकार आणि लहान मुलांमध्ये दम्याचे प्रमाण वाढण्याची शक्यता आहे.” कंपनीमध्ये जाळल्या जाणाऱ्या कचऱ्यामुळे विषारी वायू निर्माण होत असल्याचा त्यांनी इशारा दिला. नागरिकांनी आरोग्य तपासणी शिबिरे आयोजित करून डेटा गोळा करावा, अशी सूचना त्यांनी केली.

रफिक निजामी
रफिक निजाम यांनी प्रदूषणाचा परिणाम केवळ माणसांवरच नव्हे तर प्राण्यांवरही होत असल्याचे सांगितले. गावातील कुत्र्यांना खाज येणे, जनावरांच्या आरोग्यात बिघाड दिसून येणे हे गंभीर लक्षण असल्याचे त्यांनी नमूद केले. “लोक गाव सोडण्याचा विचार करत आहेत,” असे सांगत त्यांनी आंदोलन अधिक तीव्र करण्याची भूमिका मांडली. नागरिकांच्या संयमाचा अंत होण्याआधी प्रशासनाने लक्ष द्यावे, असा इशारा त्यांनी दिला.

प्रवीण सातपाडी
प्रवीण सातपाडी यांनी CSR निधीचा प्रश्न उपस्थित केला. “कंपनी इतके उत्पादन करते, इतका नफा कमावते; मग त्या CSR निधीचा उपयोग स्थानिक नागरिकांच्या आरोग्यासाठी का होत नाही?” असा सवाल त्यांनी केला. कंपनीच्या दवाखान्यात शहरवासीयांना मोफत उपचार मिळाले पाहिजेत. प्रदूषणामुळे होणाऱ्या आजारांची जबाबदारी कंपनीने स्वीकारली पाहिजे, अशी मागणी त्यांनी केली.

नागेश चटप
नागेश चटप यांनी आंदोलनाची रणनीती ठरवण्याची गरज अधोरेखित केली. लोकनियुक्त प्रतिनिधींवर जबाबदारी अधिक असल्याचे त्यांनी सांगितले. ESP (Electrostatic Precipitator) यंत्रणा योग्य प्रकारे कार्यान्वित केल्यास धुळीचे प्रमाण कमी होऊ शकते, असे त्यांनी नमूद केले. तसेच डंपिंग यार्ड मानवी वस्तीपासून दूर हलविणे हा कायमस्वरूपी उपाय असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. पर्यावरण संरक्षणासाठी CSR निधीचा वापर करण्याची मागणी त्यांनी केली.

महेश घरोटे
महेश घरोटे यांनी नगरपरिषदेकडून अधिकृत ठराव मंजूर करण्याची मागणी केली. डंपिंग यार्ड किमान ५ किमी दूर हलविणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले. “शहराच्या मध्यभागी कचरा साठवणे म्हणजे नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणे आहे,” असे त्यांनी ठामपणे नमूद केले.

सतीश बिडकर
सतीश बिडकर यांनी प्रशासनावर टीका करत सांगितले की, आंदोलन दडपण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. शहराच्या मुख्य रस्त्यावर कचऱ्याने भरलेले ट्रक उभे राहतात, ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. “प्रशासनाच्या नाकात दम भरावा लागेल,” असे ते म्हणाले. नागरिकांनी एकत्र येऊन दबाव निर्माण केल्याशिवाय प्रश्न सुटणार नाही, अशी त्यांची भूमिका होती.

पुणेकर सर
पुणेकर सर यांनी अत्यंत विचारप्रवर्तक प्रश्न उपस्थित केला – “उत्पादन वाढत आहे, नफा वाढत आहे; पण पर्यावरण संरक्षण का दिसत नाही?” त्यांनी सांगितले की, आर्थिक विकास आणि पर्यावरण संतुलन यांचा समतोल राखला गेला पाहिजे. “आपण जिवंतच राहिलो नाही तर पैशाचा उपयोग काय?” हा त्यांचा सवाल सभागृहात विचारमंथन घडवून गेला.

सतीश उपलेंचवार
सतीश उपलेंचवार यांनी सांगितले की, हा लढा शिक्षक कॉलनीतून सुरू झाला; मात्र आता तो संपूर्ण गावाचा झाला आहे. कंपनी ओला कचरा आणते की सुका, याबाबत स्पष्टता नाही. नगरपरिषद व MPCB यांनी संयुक्त तपासणी करावी. तज्ञ वकिलाची नियुक्ती करून कायदेशीर मार्गाने लढा उभारावा, असे त्यांनी सुचवले.

किशोर मोरे
किशोर मोरे यांनी सूक्ष्म कणांचा मेंदूवर होणारा परिणाम स्पष्ट केला. “मायक्रो पार्टिकल्स मेंदूपर्यंत पोहोचतात आणि व्यक्ती मानसिकदृष्ट्या अस्थिर होऊ शकते,” असे त्यांनी सांगितले. चिडचिडपणा वाढणे, एकाग्रतेचा अभाव यांसारख्या समस्या वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले. कायदेशीर चौकटीत राहून आंदोलन व्हावे, अशी संतुलित भूमिका त्यांनी घेतली.

सचिन भोयर
सचिन भोयर यांनी कंपनीने सात महिन्यांपूर्वी दिलेल्या आश्वासनाची आठवण करून दिली. “डस्ट तात्काळ बंद करू,” असे सांगूनही परिस्थिती अधिकच गंभीर झाली, असे त्यांनी नमूद केले. दुर्गंधी आता अधिक तीव्र झाली असून नागरिकांना असह्य होत आहे. “कंपनी कोणालाही घाबरत नाही; पण नागरिक एकत्र आले तर परिस्थिती बदलू शकते,” असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

सौ. विजयालक्ष्मी डोहे
विजयालक्ष्मी डोहे यांनी सांगितले की, धूळ आणि दुर्गंधीमुळे मॉर्निंग वॉक करणे अशक्य झाले आहे. आरोग्यासाठी आवश्यक असलेली साधी चालणे सुद्धा कठीण झाले आहे, ही परिस्थिती लाजिरवाणी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

सौ. सपना सेलोकर
सपना सेलोकर यांनी सांगितले की, हा प्रश्न १००–२०० लोकांचा नाही; हजारो नागरिकांचा आहे. महिलांनी आणि युवकांनी मोठ्या प्रमाणावर पुढे यावे, असे त्यांनी आवाहन केले. सामूहिक दबाव निर्माण झाला तरच निर्णय होईल, असे त्यांनी सांगितले.

तुषार बावणे (आरोग्य सभापती)
तुषार बावणे यांनी संविधानिक मार्गाचा अवलंब करण्यावर भर दिला. मोठ्या कंपनीविरोधात लढताना कायदेशीर तयारी आवश्यक आहे. “या कार्यकाळातच हा प्रश्न निकाली काढू,” असा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला.

सौ. स्मिता चिताडे
राज्य आदर्श पुरस्कार प्राप्त शिक्षिका सौ. स्मिता चिताडे यांनी सांगितले की, पूर्वी दुसऱ्या युनिटला विरोध करणाऱ्यांना साथ मिळाली नाही. त्यांची दूरदृष्टी ओळखली असती तर आजची वेळ आली नसती. नागरिकांनी आता जागृत होऊन पुढील निर्णयांमध्ये सक्रिय सहभाग घ्यावा, असे त्यांनी आवाहन केले.

अरुण डोहे
अरुण डोहे यांनी नगराध्यक्षांनी विशेष सभा बोलावून अधिकृत ठराव मंजूर करावा, अशी मागणी केली. प्रत्येक नागरिकाने ऑनलाइन तक्रारी नोंदवून शासन स्तरावर दबाव निर्माण करावा, असे त्यांनी सांगितले.

आबिद अली
आबिद अली यांनी कंपनी सामाजिक जबाबदारी पार पाडत नसल्याचा आरोप केला. शेती पिकांवर परिणाम होत असून उत्पादन घटत आहे, असे त्यांनी नमूद केले. “नागरिकांचा संयम सुटत चालला आहे,” असा इशारा त्यांनी दिला.

निलेश ताजने (नगराध्यक्ष)
नगराध्यक्षांनी सर्वांच्या सूचना ऐकून घेतल्या. त्यांनी सांगितले की, नगरपरिषदेकडून सातत्याने पत्रव्यवहार व पाठपुरावा सुरू आहे. तज्ज्ञ समिती स्थापन करून वैज्ञानिक तपासणी केली जाईल. कायद्याच्या चौकटीत राहून लढणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

अध्यक्षीय समारोप – बाळासाहेब मोहितकर
अध्यक्षीय भाषणात त्यांनी सांगितले की, वैयक्तिक टीका-टिप्पणी टाळली पाहिजे. आंदोलन टिकवायचे असेल तर एकसंघ राहणे आवश्यक आहे. संयम, शिस्त आणि सामूहिक नेतृत्व हीच यशाची गुरुकिल्ली असल्याचे त्यांनी नमूद केले.